සමුදුර සරසන අපූරු යාළුවෝ

clown-and-seaflo

තැඹිලි පාට ක්ලවුන් ෆිෂ්

මහ සයුරේ මත්ස්‍ය ලෝකය හරිම සුන්දරයි. මේ අතරින් ක්ලවුන් ෆිෂ් කියන මාළුවා හරිම විශේෂයි. ඒකට එක හේතුවක් තමයි උන්ට තියෙන සිත්ගන්නාසුලු පාට. ඒ වගේම ඌ නිවහන හැටියට විස අඬු තියෙන මුහුදු මල් තෝරාගෙන තියෙන එකත් පුදුමාකාර දෙයක්.

ක්ලවුන් ෆිෂ්ගේ පින්තූර ගන්න නම් එච්චර අමාරු නැහැ. පින්තූරයක් ගද්දී ඌ නළුවෙක් වගේ ලස්සනට එක තැනකට වෙලා ඉන්නවා. ඒ වගේම උන් මුහුදු මල් අසලම ගැවසෙමින් ඉන්න නිසා කිමිදුම්කරුවන්ට කිසි කරදරයක් නැතුව උන් ළඟටම ගිහින් පින්තූර ගන්න පුළුවන්.

විස අඬු තියෙන මුහුදු මල් අතරේ ජීවත් වෙන එක හරියට නයි ගුලක ජීවත් වෙනවා වගේ දෙයක්. ඒත් මුහුදු මලත් ක්ලවුන් ෆිෂ් අතරත් තියෙන්නේ වෙන් කළ නොහැකි බැඳීමක්.

clown

ක්ලවුන් ෆිෂ් සහ මුහුදු මල් අතර තියෙන්නේ බිඳිය නොහැකි බැඳීමක්. ඒ බැඳීම නිසයි දෙන්නාගෙම දිවි රැකෙන්නේ. ක්ලවුන් ෆිෂ් මාළුවා පීනන්න එතරම් දක්ෂ නැති නිසා උන්ගේ ජීවිතයට අනතුරක් වෙන දේවල්වලින් ඌ ආරක්ෂා වෙන්නේ මුහුදු මලේ උදව්වෙන්. සාගර විද්‍යාඥයන් කියන විදිහට මුහුදු මල් නැත්නම් ක්ලවුන් ෆිෂ්ට ජීවිතයකුත් නැහැ. මුහුදු මල් නිවහන හැටියට තෝරාගෙන තියෙන නිසා ඉන් ලැබෙන ආරක්ෂාවෙන් මේ මාළුන්ට අවුරුදු දහයක් විතර ජීවත් වෙන්න පුළුවන්.

ක්ලවුන් ෆිෂ් බිත්තර දාන්නේ මුහුදු මල් යටයි. ඒක ඒ බිත්තරවලට ආරක්ෂාවක්. ඒ නිසා මාළුවාව විතරක් නෙමෙයි උන්ගේ දරු පරපුරත් රැක දෙන්නේ මුහුදු මල්ම තමයි. ඊට අමතරව මාළු අම්මායි තාත්තායි දෙන්නාම මේ බිත්තර රැකගන්න වෙහෙසෙනවා. පැටව් එළියට ආවාට පස්සේ මුළු පවුලම ඒ මුහුදු මල අසලම පීනමින් ඉන්න විදිහ හරිම අපූරුයි.

              මුහුදු මල් ආහාරයට ගන්න බටෆ්ලයි ෆිෂ් වගේ මාළුන්ගෙන් මුහුදු මල් ආරක්ෂා වෙන්නේ ක්ලවුන් ෆිෂ් නිසයි. මේ මාළුවා හරියට මුහුදු මලේ ආරක්ෂකයා වගේ. ක්ලවුන් ෆිෂ් නැත්නම් සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වෙලා යන මුහුදු මල් විශේෂයක්ද දැනට හොයාගෙන තියෙනවා. මේ බැඳීමේ වටිනාකම තේරුම්ගන්න, පර්යේෂකයන් ක්ලවුන් ෆිෂ් මාළුවෙක්ව ඌ නවාතැන් ගන්න මුහුදු මලෙන් ඈත් කෙරුවා. ඒ මුහුදු මල බටෆ්ලයි ෆිෂ්ගේ රස බොජුනක් වෙන්න පැය 24ක්වත් ගියේ නැහැ.

ක්ලවුන් ෆිෂ් නිසා මුහුදු මලට අවශ්‍ය පෝෂණයත් ලැබෙනවා. ඌ පහ කරන ඇමෝනියම් මුහුදු මල්වල වර්ධනයට උදව්වක්. ඒ වගේම ඌ ඒ මල අවට පීනද්දී ජලය කැළතෙන නිසා අපිරිසිදු ජලය අයින් වෙලා ඔක්සිජන් තියෙන පිරිසිදු ජලය මුහුදු මලට ලැබෙනවා.

clown2

ක්ලවුන් ෆිෂ්ට මුහුදු මලේ විසෙන් කිසිම හානියක් වෙන්නේ නැත්තේ උගේ ඇඟේ තියෙන විශේෂ ආවරණයක් නිසයි. ඒ ආවරණය නිසා මුහුදු මල හිතන්නේ ක්ලවුන් ෆිෂ් උගේම පවුලේ කෙනෙක් කියලයි. ඒ ගැන සාගර විද්‍යාඥයෙක් කිව්වේ මෙහෙමයි. ක්ලවුන් ෆිෂ් කියන්නේ “මුහුදු මලක වෙස් අරන් ඉන්න මාළුවෙක්.”

ක්ලවුන් ෆිෂ්ට අලුත් නවාතැනකට මාරු වෙන එක ලේසි දෙයක් නෙමෙයි කියලා අධ්‍යයනවලින් හොයාගෙන තියෙනවා. මොකද අලුත් මුහුදු මලේ විසට ඔරොත්තු දෙන විදිහට ඇඟේ පිටත ආවරණය සකස් කරගන්න ඌට සිද්ධ වෙනවා. ඒකට ඌ පැය කිහිපයක් පුරා සැරින් සැරේ ඇවිත් මුහුදු මලේ අඬුවල ගෑවෙනවා. මුලදී මේ විස උගේ ඇඟේ වදිද්දී වේදනාවක් දැනුණත් පස්සේ අලුත් විසට ඔරොත්තු දෙන විදිහට උගේ පිටත ආවරණය සකස් වෙනවා. ඊටපස්සේ දෙන්නා සහයෝගයෙන් ජීවත් වෙනවා.

සහයෝගයෙන් වැඩ කිරීම සම්බන්ධයෙන් මේ දෙන්නා මොන තරම් හොඳ ආදර්ශයක්ද! අද ලෝකයේ වෙනස් පසුබිම්වල අය සහයෝගයෙන් වැඩ කරලා හොඳ ප්‍රතිඵල අත් කරගෙන තියෙනවා. ක්ලවුන් ෆිෂ් වගේ අපිත් අනිත් අය එක්ක සහයෝගයෙන් වැඩ කරන්න අවශ්‍ය වෙනස්කම් කරමු. මුලදි අමාරු වුණත් ඒකෙන් ලැබෙන ප්‍රයෝජන කියලා නිම කරන්න බැරි තරම්.

Advertisements

රිදී කුහුඹුවන්

Gold Ant
සහරා කාන්තාරයේ ජීවත් වන රිදී කුහුඹුවන් (Cataglyphis bombycina) සත්ව ලෝකයේ වැඩිම උණුසුමක් දරාගන්න පුළුවන් සත්ව විශේෂයක්. උන්ව ගොදුරු කරගන්න එන සතුන් ඉර මුදුන් වෙද්දී දැනෙන තද රස්නය නිසා සෙවණ හොයාගෙන යනවා. ඒ වෙලාවට ගුල්වලින් එළියට ඇදෙන රිදී කුහුඹුවන් රස්නේ දරාගන්න බැරුව මැරුණ කෘමීන්ව කෑමට ගන්නවා.

micro10m

                            මේ තරම් රස්නයක් දරාගන්න ඌට පුළුවන් කොහොමද? ඒ විශේෂ කෙස් වර්ගයකින් උගේ ඇඟේ මතුපිට සහ දෙපස ආවරණය වෙලා තියෙන නිසයි. ඒ කෙස් පිහිටලා තියෙන්නේ ත්‍රිකෝණාකාර නළ විදිහට. ඌට බැබළෙන රිදී පැහැයක් ලැබෙන්නෙත් ඒ නිසයි. මේ ත්‍රිකෝණාකාර කෙස්වල හිරු එළියට නිරාවරණය වන පෘෂ්ඨ දෙකේ මුල ඉඳන් අගටම දිග අතට හරිම සියුම් රැළි පිහිටලා තියෙනවා. මේ විශේෂ කෙස් නිසා ඌට තියෙන වාසියක් තමයි ශරීරයට පතිත වන හිරු කිරණ පරාවර්තනය වෙන එක. තවත් වාසියක් තමයි ශරීරයට උරාගන්ත තාපය පිට කරලා ශරීරය සිසිල්ව තියාගන්න පුළුවන් වෙන එක. ශරීරයේ යට පැත්තේ කෙස් නැති වුණත් ගිනියම් වුණු වැල්ලෙන් පිට වන කිරණ පරාවර්තය කරන්නත් ඌට පුළුවන්. 

micro-50m

රිදී කුහුඹුවන්ගේ ශරීර සැකැස්ම නිසා 53.6°Cක් දක්වා උපරිම ඌෂ්ණත්වයකදී වුණත් ශරීරය සාමාන්‍ය විදිහට තියාගන්න උන්ට පුළුවන්. උන්ගේ මේ විශේෂ ලක්ෂණ අධ්‍යයනය කරපු පර්යේෂකයන් විදුලි පංකා හෝ වෙනත් ආධාරකයක් නැතුව සිසිල් කරවන විශේෂ ආවරණ නිර්මාණය කරන්න උත්සාහ කරනවා.

The Thorny Devil Lizard’s Moisture-Extracting Skin

102015365_univ_lsr_lg.jpgTHE Australian thorny devil lizard (Moloch horridus) extracts moisture from fog, humidity, and wet sand. Then it channels the water to its mouth for drinking. How? The answer may lie in the lizard’s amazing skin.

Grooves on the surface of the skin are connected to a network of channels below the skin so that water is directed to the sides of the thorny devil’s mouth

Consider: The thorny devil’s skin is overlaid with scales. Some scientists think that moisture or dew collected on the scales runs down to the rough surface of the skin and enters the skin’s network of half-open channels, or grooves, located between the scales. These channels are interconnected and lead to the sides of the thorny devil’s mouth.

But how does this lizard draw up water—up its legs, across its body, and into its mouth—defying gravity in the process? And how does the thorny devil extract moisture from wet surfaces by rubbing its belly against them?

Researchers have apparently unveiled the thorny devil’s secret. The channels on the surface of the skin are connected by way of ducts to another network of channels below, that is, within the lizard’s skin. The structure of these channels enables capillary action—a phenomenon in which water is drawn into narrow spaces even against the force of gravity. The lizard’s skin thus acts as a sponge.

102015365_univ_cnt_2_sm.jpg

Janine Benyus, president of the Biomimicry Institute, says that mimicking moisture-extracting technologies may help engineers design a system to remove humidity from air in order to cool buildings more efficiently and also to obtain drinking water.

The new member of the panda family – RED PANDA

7

The red panda is dwarfed by the black-and-white giant that shares its name. These pandas typically grow to the size of a house cat, though their big, bushy tails add an additional 18 inches (46 centimeters). The pandas use their ringed tails as wraparound blankets in the chilly mountain heights.

 

panda15n-1-web

The red panda shares the giant panda’s rainy, high-altitude forest habitat, but has a wider range. Red pandas live in the mountains of Nepal and northern Myanmar (Burma), as well as in central China.

These animals spend most of their lives in trees and even sleep aloft. When foraging, they are most active at night as well as in the gloaming hours of dusk and dawn.

 

 

red-panda-19

Red pandas have a taste for bamboo but, unlike their larger relatives, they eat many other foods as well—fruit, acorns, roots, and eggs. Like giant pandas, they have an extended wrist bone that functions almost like a thumb and greatly aids their grip.

 

panda-in-snow

They are shy and solitary except when mating. Females give birth in the spring and summer, typically to one to four young. Young red pandas remain in their nests for about 90 days, during which time their mother cares for them. (Males take little or no interest in their offspring.)

Fast Facts

Type:
Mammal
Diet:
Herbivore
Average life span in the wild:
8 years
Size:
Head and body, 20 to 26 in (50 to 65 cm); Tail, 12 to 20 in (30 to 50 cm)
Weight:
12 to 20 lbs (5.4 to 9 kg)
Protection status:
Endangered
Size relative to a 6-ft (2-m) man:

 

The red panda has given scientists taxonomic fits. It has been classified as a relative of the giant panda, and also of the raccoon, with which it shares a ringed tail. Currently, red pandas are considered members of their own unique family—the Ailuridae.

Red pandas are endangered, victims of deforestation. Their natural space is shrinking as more and more forests are destroyed by logging and the spread of agriculture.

370118

|| FAMILY ||

x040plangaan ziba
Life is relational. It is impossible to exist apart from relationships and close ones involve people we see, talk to and hear daily. We work with and depend on these people. The relationship we have with them can be very good, very bad or somewhere in between. These close connections change us and enable us to influence change in others. Every person will move through many different relationships during the course of their life and each relationship will leave its mark but none will be as important as the bond we have with family, for many reasons.

The strongest influence on any person’s life, for good or bad, comes from the family. It is the first, it is the longest and it is, therefore, the most influential relationship anyone will have. Our first opinions were not arrived at through independent thought. They were imposed on us by the influence of this relationship. We accepted these initial ideas as gospel and assumed it was the common understanding.
“Relationship” for every person is immediate and automatic. There is no lag time between the conception of a child and the point at which they begin to live in relationship. Even a fetus shares the moods of the mother. They experience the movements of the mother. They obviously share the same space. They sense when mother is conversing with others and probably sense the emotional content of the conversation. They begin to relate to another human without even trying.

Once the child is born the process does not slow down. It leaps into high gear and the person in this situation who is least able to contribute to the relationship is the child.

Children do not choose to be born and they don’t choose the parents to which they are born but they will intentionally choose many other relationships outside the family. Developing the discernment to know which relationships to pursue and which to avoid happens in the home. When family connections are strong and healthy kids learn by experience what a good relationship looks like and feels like. They know what to give and what to expect. Parent-child relationships managed in the right way provide a type of filter through which every other potential relationship can be assessed before it is engaged.

“A mother’s love for her child is like nothing else in the world. It knows no law, no pity. It dares all things and crushes down remorselessly all that stands in its path”
― Agatha Christie